Giữ cây non qua mùa khô đầu tiên: tưới bao nhiêu, che thế nào

Cây trồng đầu mùa mưa thường lớn rất nhanh trong 5–6 tháng đầu. Rồi mùa khô tới: không mưa từ tháng 12 tới tháng 4, nắng gắt, gió mạnh. Đây là lúc nhiều vườn mất 10–20% cây non. Giữ được cây qua mùa khô đầu tiên, các năm sau sẽ nhẹ hơn nhiều.
Vì sao cây năm đầu yếu nhất trong mùa khô
Rễ cây năm đầu mới lan rộng khoảng 40–60 cm quanh gốc và chưa xuống sâu. Lớp đất mặt khô rất nhanh, trong khi gió mùa khô làm lá thoát hơi nước nhiều. Cây ghép non như sầu riêng, bơ, mắc ca lại có tán lá rộng so với bộ rễ, nên mất nước nhanh hơn cây thực sinh.
Lượng nước tưới tham khảo
| Giống | Lượng nước mỗi lần | Chu kỳ tưới |
|---|---|---|
| Sầu riêng năm 1 | 30 – 50 lít | 5–7 ngày/lần |
| Bơ, mắc ca năm 1 | 25 – 40 lít | 7 ngày/lần |
| Cây ăn trái khác | 20 – 30 lít | 7 ngày/lần |
| Cà phê năm 1 | 20 – 30 lít | 15–20 ngày/lần |
Đất cát, đất dốc thoát nước nhanh thì rút ngắn chu kỳ. Đất thịt giữ ẩm tốt thì có thể giãn ra. Cách kiểm tra đơn giản: bới đất cách gốc 20 cm, sâu 10 cm, bóp thử; đất còn ẩm, nắm lại được là chưa cần tưới.
Phủ gốc: rẻ mà hiệu quả nhất
Lớp phủ gốc dày 10–15 cm bằng rơm, cỏ khô, vỏ cà phê, lá khô giúp giảm bốc hơi tới một nửa. Phủ rộng bằng tán cây, chừa cách gốc 10 cm để tránh mối và nấm cổ rễ. Phủ từ cuối mùa mưa, khi đất còn ẩm, hiệu quả hơn phủ lúc đất đã khô.
Che nắng cho cây non
Sầu riêng, bơ, mắc ca non rất dễ cháy lá khi nắng chiếu trực tiếp buổi chiều. Có ba cách:
- Lưới che 50% dựng khung tre phía tây và trên đỉnh cây. Chi phí khoảng 15.000–20.000đ/cây [DEMO].
- Cắm tàu lá dừa, lá chuối phía tây nam. Rẻ nhưng phải thay sau 1–2 tháng.
- Cây che bóng tạm: trồng chuối, muồng, đậu triều cách gốc 1,5–2 m từ mùa mưa. Đến mùa khô đã có bóng mát.
Dấu hiệu cây đang thiếu nước
- Lá rủ xuống vào buổi trưa nhưng không hồi lại vào sáng sớm hôm sau.
- Mép lá khô vàng, cuộn lại, sau đó cháy nâu.
- Đọt non ngừng ra, lá non mỏng và nhỏ.
Gặp dấu hiệu thứ nhất, tưới ngay và tăng lượng nước. Gặp dấu hiệu thứ hai và thứ ba, ngoài tưới cần kiểm tra lại lớp phủ gốc và che nắng.
Những điều không nên làm trong mùa khô
- Không bón phân hóa học khi đất khô. Phân không tan, làm cháy rễ. Chỉ bón sau khi đã tưới đẫm.
- Không cắt tỉa mạnh. Vết cắt mất nước, cây yếu thêm.
- Không làm cỏ trắng gốc. Giữ thảm cỏ thấp giữa hàng để giữ ẩm, chỉ làm sạch cỏ trong vùng tán.
Lời khuyên của vườn
Nếu vườn chưa có hệ thống tưới, hãy tính chuyện này trước khi đặt cây. Một bồn chứa và ống tưới nhỏ giọt cho 1 ha cây năm đầu chi phí không lớn so với tiền cây phải trồng dặm. Xem thêm hướng dẫn trồng để có lịch chăm sóc cả năm. Cây có dấu hiệu lạ, chụp ảnh gửi Zalo 0941 388 887.



